Жастық шақ - Партбилет

ПАРТБИЛЕТ
(баллада)
I

Мамыражай көктем еді құлпырған,
Тайсойғанның баурайына гүл тұнған.
Сылаң қағып ерке Ойыл мөлдіреп,
Қырдан төмен ойнақ салып бұлқынған.

Шопан жігіт шығып еді бүгін де,
Туған жердің қойын жайып төрінде.
Сылқым самал тебірентіп жүрегін,
Сұлу дала толып еді мың үнге.

Шопан жігіт жаны дархан, замандас,
Бұйра шашы желмен ойнап жалаңбас.
Үш-төрт жылдың жүзі болған, үй тігіп,
Сұлу қызға үйленгелі қолаң шаш.

Еңбегімен ер атанған жастарға,
Қызығатын үлкен-кіші, достар да.
Екі бөбек-жас семья сәні еді,
Көңілдерін көтеретін аспанға.

Көктем мынау, құлпырады, айнала,
Жайнап кеткен қызыл-жасыл бай дала.
Дүниенің төрт бұрышы дүрілдеп,
Қызу еңбек өріс алған қайда да.

Шопан жары көрші ауылға беттеген,
Күліп-ойнап кетіп еді көппенен.
Кенет сұмдық айқай шықты алыстан,
-Көмек керек! -Көрші ауылда өрт деген!

II

Өрт дегенде бір-ақ ұрып дөненді,
Жігіт кейін шауып ала жөнелді.
Көз алдында қос сәбиі-Қалайша,
Бауыр етін тілсіз отқа береді.


Бұл жеткенде үйі түгел лапылдап,
Отты ұшқындар жатыр еді жарқылдап.
Тоқталмастан кіріп кетті жалынға,
Атпен шауып келген сол бір қалпында-ақ.

Шықты сосын қос сәбиін қолына ап,
Қос жанары ұшқын шашып, жалындап.
Жиылған жұрт оған қарсы ұмтылды,
Алдарында аяулысы шырылдап.

Балаларын бере салып жарына,
Жігіт өртке қойып кетті тағы да.
Жұрт сілтідей тына қалды көз тігіп,
Оның қайта кіріп кеткен жағына.

Ұстап бірақ үлгермеді тұрғандар,
Жылайды үнсіз ағайыны, туғандар.
-Көп ақшасы қалған болар сандықта,
Деп сыртынан тон пішіп те тұрған бар.

Осы кезде қүлап түсті үй төбесі,
Жігіт қайда, бөлмеде ме келесі!
Шықпай өрттен кеткені ме күл болып,
Кірмей мына көк түтіннен енді есі.

Сол сәт жігіт өрттен шығып келді де,
Құлап түсті тұрған топты көрді де.
Жұмып алған қолына жұрт қарайды,
Алтын ба екен, ақша ма екен, енді не?!

Не болса да қымбат болар өмірден,
Әйтпесе жас жігітке не көрінген.
Ақша үшін жан беруге бола ма?
Деп көп адам қолына оның үңілген.

Ысқырған от үйді жайпап барады,
Кең даланың түсіп кеткен қабағы.
Бір топ адам үсті-басын сөндіріп,
Содан кейін жұмған қолын қарады.

Жігіт қолы қалған екен қарысып,
Сүйектері бір-біріне жабысып.

Не нәрсе екен жеңіп алып шыққаны,
Тілсіз жаумен жекпе-жекте алысып.

Кенет қолы ашылды да жігіттің,
Тас төбеден шыға келді күліп күн.
Қып-қызыл боп алаулаған Партбилет,
Талқан етті бәрін басқа күдіктің.

Алтын шуақ нұрландырып даланы,
Күн күлімдеп жүзіп көкте барады.
Партбилеттің ең бірінші бетінен,
Күн- көсемнің күлімдейді қабағы.

III

Көктем күні мамыражай күлімдеп,
Алтын сәуле төгіледі дірілдеп.
Отар жатыр кең даланың төсінде,
Көкте ұшады самолеттер гүрілдеп.

Қыр жанында көзді тартып алыстан,
Бір зират тұр...Суретте таныс жан.
Партбилетпен көмкерілген бейнесі,
Осы екен өртті жеңген арыстан.

Алтын сәуле төңіректе ойнайды,
Сұлулыққа іңкәр көңіл тоймайды.
...Мәңгі өмірдің куәсіндей зиратта,
Қызыл гүлдер көзді тартып жинайды.
1970.